FIGURES & PICTURES

(Translation in Bikol-Tabaco of THE SONG OF THE TRAVELER, based on Arthur Ferguson’s translation of CANTO DEL VIAJERO, A poem by Dr. Jose P. Rizal)

.

Siring sa dahon na natakdag dangan naalang,

Sa hurasa kang salimagyo tinurotalbo lamang;

Arog kang paralakbay nagpakataltal daing tuyo,

Daing banwa, daing kalag, ni pusong mahoyo.

.

Masigkat humanap ki marhay na palad;

Kudi su palad masugot, nagdudulag-dulag,

Marasa pang an paglaom, hinamak sana, binasang;

Kaya sa saiya an dagat baga - kasimbagan.

.

Siya daw nadagka sa dai man ngani mangaranan,

Binutong pasubangan abot sundong sulnopan;

Danay no-marumdoman mga manungod na kaugay,

Nangaturogan kang kaanak sa pandok kang kasakay.

.

Ngapit kun magadan sa daing alongaong,

Kuta harong ito sa irok na matuninong;

Kun saaga malingawan na kang mga ginikanan,

Mapara, makarawan, ililigtas kang Kagurangnan!

.

An paralakbay daa mapulot sa alinawnawan,

Maka-uri-uring linalang arog kang mga gamgam;

Minsan nagdadangadang igwang pighihidawan

Ta daing kairiba sa dagang natugdonan.

.

Mauli man an paralakbay makalihis na dumayo,

Pungaw sa kaanak, daghan kuta nangalayo;

Daing naabutan kudi harong bagang naulag,

Mga abo, mga pantson an saiyang natingkalag.

.

Buhi giraray! No-bumalik, bahala na,

Sa dagang minundagan pigsisisay na sana;

Magrokyaw man an ibang hare saimo mangagda,

Makano kun giraray an kinaban libuton pa.

.

Buhi giraray! No-bumalik, bahala na,

An luha mo kasubago ngonyan nagmara na;

Buhi paralakbay an sakit lingawan,

Pag ika namundo ma-ugsad ka sa kinaban.

Babayi,
mawot kong matanan giraray
an liwoy mong dai ni sarong tapsi.
Ta dai ko na kaipuhan ki panira.
Papasayon ko sana
pasisiring sa irarom kang saimong lawas.
No sain,
duman nagpopoon an
kinikilat buda dinalugdog
kang saimong pagkababayi.

Babayi,
ngonyan mo mananamitan.
An haloy mo nang pigduduwa-duwahan.
Pabayan mong bulongon ko,
an hinangos mong dai mo masabutan.
Sa inot man sana ini nakakasaluksok.
Pagtood ka na,
garo man sana ini hapros
dawa idusog kong makusog.

Babayi,
halion mo ngona an bado
kang langit buda impyerno,
sa saimong isip.
Ta ako ngonyan saimo an mabunyag.
Ngonyan mo sana ini  hihibian,
pag nabalo mo na,
pirmi mo na ining pag-uugop-ugopan.

Malaog na ako.
Malaog na ako dawa makulog sa saimo.
Malaog na ako,
dawa dai mo pa ipinakiblit
sa kiisay man
an sarong kabtang kang saimong hawak.
No sain ikikurahaw mo
an awit na saimo sana madadangog…
makulog man ini sako.
Kudi iaatang ko
dawa sakuyang ikagadan.
Arog kang lalaking sugod,
na ikikupsit an gabos na pagkamoot.

Babayi,
magdamlag na kita sa higdaan.
Dyan-dyan.
Duman naman ngaya kita
sa tukawan.
Ta an init kang mga daghan ta,
duman,
mag-aarabrasahan.
Nagraraba-raba bagang siram!